Jak sterować bramą z telefonu? Shelly i SwitchBot z napędami Nice, Somfy, FAAC, BFT, LIFE, SEA i Beninca

Chcesz otwierać bramę z telefonu, ale nie zamierzasz wymieniać sprawnego napędu? W wielu przypadkach wcale nie musisz tego robić. Niewielki inteligentny moduł może rozbudować istniejącą automatykę o funkcje smart home, pozostawiając przy tym dotychczasowe piloty, przyciski i pozostałe elementy instalacji.

Takie rozwiązanie może być interesujące zarówno przy bramie garażowej, jak i wjazdowej. W tym poradniku przedstawię Ci moduły Shelly i SwitchBot  oraz pokażę, na czym polega ich współpraca z automatyką takich marek jak Nice, Somfy, FAAC, BFT, LIFE, SEA i Beninca.

Zobaczysz też, czym jest styk bezpotencjałowy, jak sprawdzić kompatybilność centrali i jak wygląda zasada podłączenia modułu. Nie każdy napęd można podłączyć według tego samego schematu. W dalszej części pokażę Ci, dlaczego dokładny model centrali jest znacznie ważniejszy niż samo logo producenta znajdujące się na napędzie.

 

Czym jest inteligentny moduł do bramy i jak działa?

Zacznijmy od podstaw. W automatycznej bramie za wykonywanie poleceń odpowiada centrala sterująca. To ona decyduje, kiedy uruchomić silnik, zatrzymać ruch bramy, rozpocząć zamykanie oraz jak zareagować na sygnały z fotokomórek i innych zabezpieczeń.

Polecenie do centrali może pochodzić z pilota, przycisku ściennego, domofonu, klawiatury kodowej lub dodatkowego modułu.

Inteligentny moduł nie musi więc zastępować całej automatyki. Może po prostu stać się kolejnym sposobem wysłania polecenia do istniejącej centrali.

W tym miejscu pojawia się bardzo ważne pojęcie – styk bezpotencjałowy, określany również jako suchy styk lub dry contact.

W dużym uproszczeniu działa on podobnie do zwykłego przycisku. Po uruchomieniu przekaźnika dwa jego styki zostają zwarte. Jeżeli zostaną podłączone do właściwego wejścia centrali, urządzenie może odebrać takie zwarcie jako polecenie wykonania określonej funkcji.

Może to być na przykład otwarcie bramy, zatrzymanie jej ruchu, zamknięcie albo wykonanie kolejnego kroku zaprogramowanej sekwencji. To, co wydarzy się po podaniu impulsu, zależy od konfiguracji konkretnej centrali.

Styk bezpotencjałowy nie musi podawać własnego napięcia na wejście sterujące bramy. I właśnie ta cecha sprawia, że urządzenia takie jak Shelly 1 Gen4 czy SwitchBot Relay Switch 1 mogą być wykorzystane do modernizacji automatyki bramowej.

Moduł nie musi kopiować pilota ani komunikować się z systemem radiowym Nice, Somfy, FAAC czy BFT. Może działać jak dodatkowy przewodowy przycisk podłączony bezpośrednio do centrali.

Dzięki temu nadal możesz korzystać z dotychczasowych pilotów, przycisku ściennego czy domofonu, a sterowanie z telefonu staje się dodatkową możliwością.

 

 

Jaki moduł warto wybrać do bramy?

Jeżeli zależy Ci na uniwersalnym module smart home, jednym z ciekawszych rozwiązań jest Shelly 1 Gen4. Moduł ma styk bezpotencjałowy i może być zasilany na kilka sposobów, w tym napięciem 12 V DC lub 24-48 V DC, co może być przydatne w instalacjach automatyki.

Shelly 1 Gen4 obsługuje Wi-Fi, Zigbee, Matter i Bluetooth. Dzięki technologii Matter możesz łatwiej połączyć urządzenie z kompatybilnym systemem inteligentnego domu.

 

Drugą możliwością jest SwitchBot Relay Switch 1. Jest to niewielki przekaźnik z beznapięciowym stykiem, który może być zasilany napięciem 12 V DC, 24-48 V DC lub 100-240 V AC. Suchy styk sprawia, że moduł może być wykorzystany do wyzwalania odpowiedniego wejścia sterującego centrali bramy.

Jeżeli natomiast interesuje Cię rozwiązanie stworzone przede wszystkim do bramy garażowej, warto zwrócić uwagę na SwitchBot Garage Door Opener.

Jego dużą zaletą jest to, że poza samym sterowaniem możesz otrzymać również informację o stanie bramy. Czujnik położenia pozwala sprawdzić, czy brama rzeczywiście jest otwarta lub zamknięta.

Dlaczego ma to znaczenie? Zwykły przekaźnik może wiedzieć, że wysłał impuls do centrali. Nie oznacza to jednak automatycznie, że brama wykonała cały ruch. Mogła zostać zatrzymana pilotem, zareagować na fotokomórkę albo zatrzymać się z innego powodu.

SwitchBot Garage Door Opener współpracuje między innymi z Matter. Dzięki technologii Matter możesz wykorzystać urządzenie również w kompatybilnych ekosystemach inteligentnego domu.

Nie każdy moduł Shelly nadaje się do klasycznego podłączenia do wejścia START bramy. Sam fakt, że urządzenie ma przekaźnik, nie oznacza jeszcze, że posiada styk bezpotencjałowy. Dlatego przed zakupem zawsze trzeba sprawdzić specyfikację konkretnego modelu.

 

Rozwiązanie	Styk bezpotencjałowy	Monitorowanie stanu bramy	Dla kogo?
Shelly 1 Gen4	Tak	Wymaga dodatkowego rozwiązania	Dla osób chcących dużych możliwości automatyzacji
SwitchBot Relay Switch 1	Tak	Nie samodzielnie	Dla osób szukających uniwersalnego przekaźnika
SwitchBot Garage Door Opener	Tak	Tak, dzięki czujnikowi	Dla osób szukających rozwiązania przygotowanego typowo do bramy garażowej

Czy Shelly i SwitchBot będą działać z Nice, Somfy, FAAC, BFT, LIFE, SEA i Beninca?

Tutaj dochodzimy do najważniejszego elementu całej instalacji.

Nie wystarczy wiedzieć, że masz napęd Nice, Somfy, FAAC, BFT, LIFE, SEA albo Beninca. Trzeba znać dokładny model centrali sterującej.

Jeden producent może mieć w ofercie wiele różnych central. Poszczególne modele mogą różnić się sposobem sterowania, oznaczeniami zacisków, napięciem pomocniczym oraz konfiguracją wejść.

 

Dlatego zamiast pytać:

„Czy Shelly działa z Nice?”

lepiej sprawdzić:

„Czy moja konkretna centrala Nice posiada wejście przeznaczone dla zewnętrznego styku NO?”

NO oznacza Normally Open, czyli styk normalnie otwarty. W wielu centralach automatyki takie wejście jest przeznaczone właśnie dla zwykłego przycisku, domofonu, klawiatury kodowej albo dodatkowego odbiornika.

W zależności od producenta i modelu wejście może być opisane jako START, SBS, S-B-S, STEP-BY-STEP, PP, OPEN, OPEN A lub IC1. Zacisk wspólny może być natomiast opisany jako COM, COMMON lub GND.

 

Przykładowo w wybranych centralach spotkasz następujące rozwiązania:

• Nice – wejścia typu SBS przeznaczone do sterowania krok po kroku,
• Somfy – wejścia START współpracujące ze stykiem NO,
• FAAC – wejścia takie jak OPEN A,
• BFT – wejścia konfigurowalne jako START lub IC1,
• LIFE – wejścia STEP-BY-STEP,
• SEA – wejścia START,
• Beninca – wejścia P.P. lub Step-by-Step.

 

Nie oznacza to jednak, że każde urządzenie danej marki ma dokładnie takie same zaciski.

Jeżeli konkretna centrala posiada odpowiednie wejście NO, a producent przewiduje sterowanie poprzez jego chwilowe zwarcie, moduł z prawidłowo wykorzystanym stykiem bezpotencjałowym może zachowywać się jak dodatkowy przycisk.

Nie korzystaj jednak ze schematu przeznaczonego dla innego modelu tylko dlatego, że oba napędy pochodzą od tego samego producenta.

 

 

Jak sprawdzić kompatybilność i prawidłowo podłączyć moduł do bramy?

Zobaczmy teraz, jak wygląda sama zasada podłączenia.

W typowej instalacji moduł nie steruje bezpośrednio silnikiem bramy. Jego zadaniem jest przekazanie centrali krótkiego impulsu sterującego.

 

Schemat ideowy może wyglądać następująco:

START / SBS / OPEN / STEP-BY-STEP – styk przekaźnika
COM / COMMON / GND – drugi styk przekaźnika

 

Po wydaniu polecenia przekaźnik na krótko zwiera oba punkty. Centrala interpretuje sygnał zgodnie ze swoim oprogramowaniem i aktualną konfiguracją.

Może to oznaczać otwarcie, zatrzymanie, zamknięcie albo wykonanie kolejnego etapu sekwencji krok po kroku.

Powyższy przykład pokazuje zasadę działania, a nie uniwersalny schemat podłączenia do każdego napędu.

 

Przed rozpoczęciem montażu wykonaj kilka czynności:

1. Odczytaj dokładny model centrali sterującej, a nie tylko nazwę producenta napędu.
2. Znajdź instrukcję konkretnej centrali i odszukaj wejście dla przewodowego przycisku.
3. Sprawdź, czy jest to wejście NO aktywowane chwilowym zwarciem.
4. Znajdź właściwy zacisk wspólny COM, COMMON lub GND.
5. Sprawdź napięcie oraz parametry zasilania, które chcesz wykorzystać do zasilenia modułu.
6. Dopiero wtedy wykonaj połączenie zgodnie z dokumentacją modułu i centrali.

 

Bardzo ważne jest rozróżnienie zasilania modułu od jego styku bezpotencjałowego.

Jeżeli Shelly lub SwitchBot może być zasilany z 230 V, nie oznacza to, że napięcie 230 V należy podać na wejście START centrali.

Do wejścia przeznaczonego dla suchego styku podłącza się odpowiednie wyjście przekaźnika zgodnie z instrukcją centrali. Podanie niewłaściwego napięcia może spowodować uszkodzenie elektroniki napędu.

Jeżeli do danego wejścia jest już podłączony przycisk ścienny, dodatkowy suchy styk w wielu instalacjach może działać równolegle do niego. Ostateczny sposób wykonania połączenia zawsze powinien jednak wynikać ze schematu konkretnej centrali.

 

Czy każdy poradzi sobie z montażem i czy takie podłączenie na pewno zadziała?

To bardzo ważne pytanie, ponieważ sama zasada działania wygląda łatwo. Nie warto jednak zakładać, że każdy powinien wykonywać montaż samodzielnie.

Zasada podłączenia jest stosunkowo prosta, ale prawidłowa identyfikacja zacisków i bezpieczne wykonanie instalacji wymagają podstawowej wiedzy elektrycznej.

Jeżeli potrafisz czytać schemat elektryczny, bez problemu rozpoznajesz wejścia sterujące centrali, rozumiesz różnicę pomiędzy zasilaniem a stykiem bezpotencjałowym i potrafisz bezpiecznie wykonywać połączenia, montaż może okazać się nieskomplikowany.

Jeżeli natomiast oznaczenia COM, NO, START czy GND niewiele Ci mówią, nie wykonuj połączeń metodą prób i błędów.

W obudowie części central znajduje się napięcie sieciowe 230 V. Nieprawidłowe połączenie może uszkodzić moduł lub centralę, a przede wszystkim stworzyć zagrożenie dla osoby wykonującej instalację.

 

Jeśli nie masz odpowiedniego doświadczenia, podłączenie najlepiej zlecić instalatorowi automatyki bramowej lub elektrykowi.

 

A czy prawidłowo dobrany moduł będzie działał?

Można to potwierdzić dopiero po zweryfikowaniu konkretnej centrali i sposobu działania jej wejścia sterującego.

Jeżeli producent przewiduje wejście aktywowane chwilowym zwarciem styku NO, a przekaźnik zostanie prawidłowo podłączony do odpowiednich zacisków, wykonuje on elektrycznie tę samą czynność co standardowy przycisk.

 

Nie można jednak zagwarantować kompatybilności wyłącznie na podstawie informacji:

„Mam bramę Nice”

lub:

„Mam napęd BFT”.

 

Przed zakupem i montażem warto więc odpowiedzieć sobie na trzy pytania:

• Czy moja centrala posiada odpowiednie wejście sterujące NO?
• Czy wybrany moduł posiada rzeczywisty styk bezpotencjałowy?
• Czy wiem, do których zacisków należy go podłączyć i jak prawidłowo zasilić urządzenie?

 

Jeżeli nie masz pewności co do któregokolwiek z tych punktów, poproś instalatora o sprawdzenie centrali przed wykonaniem podłączenia.

 

 

Jakie zalety daje sterowanie bramą przez telefon?

Po poprawnym dobraniu i zamontowaniu modułu możliwości są znacznie większe niż samo zastąpienie pilota smartfonem.

 

Pierwszą zaletą jest możliwość zdalnego sterowania bramą. Nie musisz pamiętać o dodatkowym pilocie dla każdego domownika, a w zależności od wybranego systemu możesz udostępniać sterowanie pozostałym użytkownikom.

 

Drugą korzyścią są automatyzacje smart home.

 

Możesz na przykład połączyć otwarcie bramy z włączeniem oświetlenia podjazdu lub garażu. W zależności od wykorzystanego systemu możesz również tworzyć harmonogramy, sceny i bardziej rozbudowane automatyzacje.

Shelly 1 Gen4 oferuje rozbudowane możliwości integracji i obsługuje między innymi Matter, Zigbee, Wi-Fi oraz Bluetooth. Dzięki technologii Matter możesz łatwiej połączyć moduł z kompatybilnymi systemami inteligentnego domu.

SwitchBot Relay Switch 1 może natomiast współpracować z ekosystemem SwitchBot i obsługuje między innymi Wi-Fi, Bluetooth oraz integrację z Matter.

W przypadku SwitchBot Garage Door Opener dodatkową korzyścią jest kontrola stanu bramy. Dzięki czujnikowi możesz sprawdzić nie tylko, czy do napędu zostało wysłane polecenie, ale również czy brama faktycznie pozostaje otwarta lub zamknięta.

 

To szczególnie przydatne podczas sterowania zdalnego.

 

Wyobraź sobie, że wyjechałeś z domu i po kilku minutach zaczynasz zastanawiać się, czy brama została zamknięta. Informacja o jej rzeczywistym położeniu daje znacznie większą kontrolę niż samo zdalne wysyłanie poleceń.

W zależności od wybranego modułu i systemu możesz również tworzyć integracje z Apple Home, Google Home, Alexą, SmartThings czy Home Assistant.

Pamiętaj jednak, że inteligentny moduł nie zastępuje zabezpieczeń bramy. Fotokomórki, wejścia STOP, system wykrywania przeszkód, listwy bezpieczeństwa i inne zabezpieczenia powinny nadal działać dokładnie tak, jak przewidział producent automatyki.

 

Podsumowanie – czy warto dodać Shelly lub SwitchBot do napędu bramy?

Jeśli masz sprawny napęd Nice, Somfy, FAAC, BFT, LIFE, SEA lub Beninca, nie zawsze musisz wymieniać całą automatykę, aby zyskać sterowanie bramą z telefonu.

Odpowiednio dobrany moduł ze stykiem bezpotencjałowym może wykorzystać istniejące wejście centrali przeznaczone dla dodatkowego przycisku.

Wśród rozwiązań dostępnych na Bonmario.com warto zwrócić uwagę przede wszystkim na Shelly 1 Gen4, SwitchBot Relay Switch 1 oraz SwitchBot Garage Door Opener. Ten ostatni jest szczególnie interesujący, jeśli oprócz sterowania zależy Ci również na informacji o rzeczywistym stanie bramy.

 

Najważniejsza zasada jest jednak bardzo prosta:

Najpierw sprawdź dokładny model centrali, następnie potwierdź rodzaj wejścia sterującego, później dobierz odpowiedni moduł, a dopiero na końcu wykonaj podłączenie.

Nie korzystaj ze schematu przeznaczonego dla innej centrali tylko dlatego, że oba napędy mają tę samą markę.

Jeżeli nie potrafisz jednoznacznie określić właściwych zacisków albo nie masz doświadczenia z instalacjami elektrycznymi, zleć montaż instalatorowi.

Prawidłowo wykonana modernizacja pozwala zachować dotychczasowe piloty i funkcje napędu, a jednocześnie zyskać sterowanie bramą z telefonu, automatyzacje smart home, możliwość współpracy z innymi urządzeniami oraz, przy odpowiednim czujniku, kontrolę rzeczywistego położenia bramy.